Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Łomży

Piątek, 22 Wrzesień 2017
Biuletyn Informacji Publicznej

Konferencje rejonowe IX 2017r.

Konferencje rejonowe dla nauczycieli historii i wos - IX 2017 r.

Temat konferencji : Kierunki pracy nauczyciela historii i wos w r. szk,. 2017/ 2018. Wychowanie patriotyczne i obywatelskie.

Konferencja dla rejonów Zambrów i Wysokie Mazowieckie - Zespół Szkól Miejskich w Wys. Maz. 15.09.2017 r. godz. 15:00

Konferencja dla rejonów Łomża i Kolno - ODN w Łomży 20.09.2017 r. godz. 15:00

mgr Bożena Zgrzywa

Konsultant do spraw edukacji historycznej i obywatelskiej 

(parter. pok. nr 2)
tel:+86 216-42-17 w.16
e-mail: zgrzywa|odnlomza.pl| |zgrzywa|odnlomza.pl

Godziny pracy:
środa 10:00-16:00
piątek 13:00-16:00
Konsultacje w godzinach pracy

więcej

Oferta szkoleniowa na I semestr r.szk. 2017/2018

Szkolenia dla nauczycieli historii i wos na I semestr r. szk. 2017/ 2018

W - 52 Jak ocenić czy wybrany przeze mnie sprawdzian z historii lub wos jest odpowiedni dla moich uczniów? 6 października 2017 r. godz. 15:00

W-53  Archiwum jako miejsce pracy nauczyciela i ucznia 27 października 2017 r. godz. 15:00

W-50 Zbrodnia katyńska - problem aktualny. Wyjazd szkoleniowy do Muzeum Katyńskiego  i Muzeum Niepodległości w Warszawie. 18 listopada 2017 r. wyjazd 7:30

W-51 Początki Polski Ludowej w podręcznikach szkolnych 1 grudnia 2017 r. godz. 15:00

Materiały na warsztaty

Jak poprawnie konstruowac sprawdziany z historii i wos

Materiały na warsztaty    „Jak poprawnie konstruować sprawdziany z historii i wos ?”

Materiały opracowano w oparciu o :  B. Niemierko „Diagnoza edukacyjna – szanse i zagrożenia”  ; „Pomiar dydaktyczny – co nowego?” ; A. Poręba – Konopczyńska „Możliwości stosowania dydaktyki postępu ucznia w praktyce szkolnej” ; M. Groenwald „Odpowiedzialność nauczyciela jako konstruktora i użytkownika zadań testowych”

 

Pomiar dydaktyczny – element diagnostyki edukacyjnej

Uściślone poznawanie warunków , przebiegu  i wyników uczenia się  - paradygmat diagnostyki edukacyjnej

To uściślenie jest uzyskiwane głównie przez zastosowanie procedur i narzędzi pomiaru dydaktycznego

MODEL KSZTAŁCENIA   wg B. Blooma

                                                   Kontekst kształcenia

Charakterystyka ucznia                     Kształcenie               Wyniki kształcenia

 

Wstępne przygotowanie

poznawcze                                                                                                     Osiągnięcia poznawcze

 

                                                                   TREŚĆ  KSZTAŁCENIA                Umiejętność uczenia się

Wstępna charakterystyka                                                                           Osiągnięcia emocjonalne

emocjonalna

 

Treść kształcenia (treść przedmiotowa) – system czynności opanowywanych przez uczniów – centralne miejsce w modelu kształcenia

 

Opanowanie treści kształcenia zależy od : poznawczej i emocjonalnej charakterystyki danego ucznia oraz od jakości kształcenia

Silny wpływa kontekstu kształcenia – czynniki niezależne bezpośrednio ani od ucznia, ani od nauczyciela : materialne, środowiskowe i makrosystemu edukacji

Pomiar dydaktyczny – przyporządkowanie symboli (ocen) uczniom w taki sposób , aby relacje między symbolami odpowiadały relacjom między uczniami  ze względu na określone osiągnięcia.

Zasady przyporządkowania powinny być ustalone i możliwie dokładnie przestrzegane.   Proces pomiaru powinien podlegać obiektywnej kontroli.

Nauczyciel powinien sięgać po standaryzowane testy różnicujące.(?)

 

Jednym z elementów pomiaru dydaktycznego jest pomiar sprawdzający.

W pomiarze sprawdzającym układem odniesienia wyniku każdego ucznia są wymagania programowe.

Narzędzia pomiaru – testy – buduje się według tych wymagań, tak aby je możliwie dokładnie reprezentowały i by można stwierdzić , czy są spełnione.

Nauczanie programowe – kształcenie uczniów małymi dawkami informacji wraz z zadaniami sprawdzającymi przyswojenie tych informacji.

 

Różne typy uczniów wymagają różnych metod uczenia (się) oraz oceniania:

Uczniowie „z sukcesem”   -   praca indywidualna , ustna lub pisemna, o wysokim poziomie trudności  (i abstrakcji) , otwarta rywalizacja

Uczniowie „uspołecznieni”    -   praca grupowa pisemna lub częściej ustna , na średnim poziomie trudności

Uczniowie „uzależnieni”     -        dokładne wyznaczanie zadań, umiarkowane i nie za częste pochwały, emocjonalne wsparcie

Uczniowie „wyobcowani”    -     prace praktyczne na średnim poziomie trudności, unikanie konkurencji i krytyki wyników, ocenianie na osobności

Uczniowie – „zjawy”    -    prace pisemne, indywidualne, o średnim poziomie trudności, wykonywane bez pośpiechu i w umiarkowanej rywalizacji

 

Różnice indywidualne pomiędzy uczniami – szczególna rolę w uczeniu się odgrywają : inteligencja i temperament

Inteligencja – zdolność jednostki do korzystania z doświadczeń dzięki ich organizowaniu w abstrakcyjne modele

Nowa koncepcja inteligencji – wielorakich Howarda Gardnera

Temperament – sposób reagowania organizmu na bodźce wewnętrzne i zewnętrzne

Ważny aspekt - etyka diagnostyki

 

Podręczniki dla uczniów mogą mieć następujące właściwości diagnostyczne : zadania sprawdzające wstępne przygotowanie poznawcze i emocjonalne ucznia do zakresu i treści kształcenia w danej klasie ; treść  uporządkowana według dwóch – trzech poziomów zainteresowania i trudności ; objaśnienia ,polecenia i komentarze dotyczące emocjonalnego stosunku (postawy ucznia) wobec najważniejszych zagadnień przedmiotu ; zadania dla uczniów zróżnicowane według trudności  umożliwiające uczniowi autodiagnozę osiągnięć.

 

Przewodniki dla nauczycieli : realistyczne wykazy i komentarze dotyczące warunków (kontekstów) kształcenia niezbędnych do osiągnięcia celów przedmiotu w danej klasie ; narzędzia sprawdzania (w tym wielostopniowy  standaryzowany test diagnostyczny) ; przykłady i objaśnienia metod podnoszące spostrzegawczość pedagogiczną nauczyciela ; standaryzowany test sumujący (co najmniej w dwu wersjach) pozwalający nauczycielowi porównać osiągnięcia swoich uczniów  i przewidzieć (oszacować) wyniki egzaminu zewnętrznego.

 

Główne zasady pomiaru dydaktycznego  :  analiza zadań, taksonomia celów kształcenia, pomiar sprawdzający, operacjonalizacja celów kształcenia i pomiar wielostopniowy

 

Analiza zadań – wartościowanie zadań testu (sprawdzianu) ze względu na ich przydatność do określonego testu

  1. Ocena poprawności rzeczowej
  2. Ocena poprawności redakcyjnej
  3. Frakcja opuszczeń
  4. Łatwość
  5. Korelacja z innymi zadaniami ,które maja mierzyć podobne osiągnięcia uczniów (analiza i interpretacja bardzo pracochłonna) – zastąpione – korelacją wyników poszczególnych zadań z wynikami całego testu ; tzw. moc różnicująca zadania

Zadania zamknięte – wyższa łatwość, ale niższa moc różnicująca (milszy wskaźnik rzetelności)

Zadania otwarte – odwrotnie

Wniosek :  WYŻSZOŚĆ POMIAROWA ZADAŃ OTWARTYCH  : )

 

 

Konstrukcja zadania testowego

 

 

Taksonomia celów kształcenia

 

Poziom I. Wiadomości

Kategoria A : Zapamiętanie wiadomości

Czynności ucznia : Przypominanie sobie niektórych terminów, faktów, praw i teorii naukowych. Wiąże się to z elementarnym poziomem rozumienia tych wiadomości : uczeń  nie powinien ich mylić ze sobą ani zniekształcać

Kategoria B : Zrozumienie wiadomości

Czynności ucznia : Przedstawianie wiadomości w innej formie niż była zapamiętana, porządkowanie i streszczanie, uczynienie wiadomości podstawą prostego wnioskowania

 

 

Poziom II . Umiejętności

Kategoria C : Stosowanie wiadomości w sytuacjach typowych

Czynności ucznia : Praktyczne posługiwanie się wiadomościami według podanych uprzednio wzorów (schematów) . Cel, do którego osiągnięcia wiadomości mają służyć , nie powinien być bardzo odległy od celów osiąganych w toku ćwiczeń szkolnych

Kategoria D : Stosowanie wiadomości w sytuacjach problemowych

Czynności  ucznia : Formułowanie problemów, dokonywanie analizy i syntezy nowych zjawisk, formułowanie planu działania, tworzenie oryginalnych przedmiotów, wartościowanie przedmiotów według pewnych kryteriów

 

Taksonomii celów kształcenia nie należy mylić z procesem nauczania (ogniwami lekcji) oraz normami wymagań na kolejne stopnie szkolne

 

Taksonomia  celów kształcenia – cechy charakterystyczne

  1. Obejmuje kategorie jakościowe osiągnięć uczniów możliwe do rozpoznania najprostszymi metodami diagnostyki edukacyjnej  - możemy np. powiedzieć uczniowi : „Rozumiesz to twierdzenie poprawnie, ale brak ci  umiejętności stosowania go do typowych zadań”
  2. Ustanawia hierarchię jakości osiągnięć uczniów – np. umiejętność działania w określonych warunkach jest uznawana za wyższą jakość osiągnięć ucznia niż dokładne odtwarzanie , a nawet zrozumienie wiadomości
  3. Jest narzędziem analiz dydaktycznych (ułatwia budowanie programów kształcenia., planowanie zajęć edukacyjnych i egzaminów oraz ocenianie osiągnięć ucznia)

 

Pomiar sprawdzający  - układem odniesienia wyniku każdego ucznia są – wymagania programowe

Narzędzia pomiaru : testy – buduje się według tych wymagań,  tak aby możliwie dokładnie je reprezentowały i by można było stwierdzić,  czy zostały spełnione

Dwa rodzaje pomiaru i jego narzędzi są obecnie stosowane równolegle – często w połączeniu.

Test różnicujący – zwykle dłuższy, częściej złożony z zadań zamkniętych, częściej standaryzowany

Test sprawdzający – krótszy , częściej z zadań otwartych, częściej nieformalny ( bez standaryzacji)

 

Operacjonalizacja celów kształcenia

Zamiana celu sformułowanego ogólnie na jeden lub więcej celów operacyjnych :  cele kształcenia ulegają sprecyzowaniu, uszczegółowieniu i konkretyzacji

Ważne – użycie tzw. czasowników operacyjnych

 

Pomiar wielostopniowy

Wybrane poziomy wymagań programowych reprezentowane są przez odrębne grupy zadań (pomysł polskich dydaktyków)

Wyodrębnienie warstw  treści kształcenia: i koniecznych , podstawowych, rozszerzających, dopełniających i wykraczających

Zadania tak pogrupowane by czynności sprawdzane zadaniami reprezentującymi niższe warstwy  były także niezbędne do rozwiązywania zadań reprezentujących wyższe warstwy treści kształcenia

 

Wartość  dodana osiągnięć szkolnych

Przyrost osiągnięć ucznia w wybranym zakresie programowym w określonym czasie – różnica między stanem „na wejściu” i stanem „na wyjściu” systemu kształcenia w okresie, którego diagnoza dotyczy

Wartość dodana jest miara  rozwoju osiągnięć ucznia , zbliża diagnostykę do pedagogiki humanistycznej

Jest więc bardziej trafnym wskaźnikiem jakości pracy ucznia i szkoły niż wynik jednorazowego pomiaru

 

Dydaktyka postępu ucznia

Koncepcja wartości dodanej osiągnięć uczniów powinna zmienić panującą obecnie dydaktykę treści kształcenia  - dążenie do spełnienia jednolitych wymagań programowych przez wszystkich w zasadzie uczniów – na dydaktykę postępu ucznia – oparta na planowaniu i sprawdzaniu korzystnej zmiany (przyrostu ) osiągnięć poszczególnych uczniów

Dydaktyka postępu ucznia daje szansę optymalizacji kształcenia ze względu na uczniów jednak przy dużym obciążeniu nauczyciela 

 

 

 

Problemy z konstruowaniem testów

Opracowanie samodzielne zadań przez nauczyciela zapewniłoby im większą trafność, a sam nauczyciel mógłby rozwinąć umiejętności konstruktorskie oraz wzbogacić doświadczenie pedagogiczne

ALE:

Nauczyciele niechętnie konstruują zadania ponieważ :

-  nie potrafią

- nie maja czasu na długotrwały i żmudny proces planowania i budowani zadań

- nie chcą ponosić odpowiedzialności za „jakość” własnych zadań

Korzystanie z zadań innych autorów pozwala na „przerzucenie” odpowiedzialności za niskie wyniki pomiaru na karb nietrafności zadań

Uzyskany wynik pomiaru może nie odzwierciedlać rzeczywistego poziomu osiągnięć uczniów

 

Nauczyciel może skorzystać z niektórych zadań lub źródeł wykorzystywanych np. w przygotowanych  przez wydawnictwa  testach  (ilustracje , fr. tekstów, mapki, dane statystyczne itp.)

Powinien jednak ocenić jakość tych zadań,  w razie potrzeby zmodyfikować lub zastąpić innymi

 

Gdy nauczyciel sam konstruuje zadania :

- dokłada starań aby cechowała je najwyższa jakość

- stara się aby zadania były rzetelne i trafne

- po próbnym testowaniu eliminuje zadania wadliwe

- czuje się odpowiedzialny , także za przyszłe skutki swoich działań

- zdaje sobie sprawę , że oddziałuje na uczniów i ich rodziców

 

Nauczyciel jest gotowy na przyjęcie konsekwencji  za efektywność kształcenie , w tym za wysoką  jakość pomiaru dydaktycznego

 

 

Pewne formy zadań zamkniętych  zwłaszcza zamkniętych ograniczają  oryginalność myślenia

Uczniowie poddani nazbyt intensywnemu ćwiczeniu biegłości testowej i pod jego wpływem prawdopodobnie nie rozwiną w pełni posiadanych wrodzonych kompetencji twórczych

Z drugiej strony – zadania takie powinny się pojawiać np. w gimnazjum z uwagi na egzaminy zewnętrzne

 

GŁÓWNA ZASADA TESTOWANIA  : UMIAR     (w doborze zadań, w częstotliwości testowania)     oraz

ODPOWIEDZIALNOŚĆ

 

Nauczycielskie dylematy nie są niestety zadaniami wielokrotnego wyboru, w których tylko 1 odpowiedź jest prawdziwa. Najczęściej  są zadaniami otwartymi , złożonymi i …bardzo trudnymi

 

 

Prezentacja na konferencje rejonowe

Nauczanie w praktyce

Materiały dydaktyczne

Materiał z warsztatów - pytania kluczowe

Pytania kluczowe do 3 strategii nauczania

Temat: Wojna obronna Polski w 1939 r

  1. Wymień  najważniejsze bitwy  i starcia z wojskami niemieckimi i radzieckimi we wrześniu i październiku 1939  (pytanie o fakty)
  2. Czy na postawa polskich żołnierzy Września 1939 r. może  Twoim zdaniem mieć wpływa na zachowania polskich żołnierzy biorących udział w misjach wojskowych XXI wieku? (pytanie twórcze)
więcej

Materiały dydaktyczne

Karty pracy z uczniem słabym

Zasadnicza Szkoła Zawodowa

Temat: Odkrycia geograficzne

Cele lekcji:

Uczeń:

  • poznaje przyczyny odkryć geograficznych
  • poznaje  wielkich  odkrywców: Krzysztof Kolumb, Vasco da Gama, Ferdynand Magellan
  • potrafi wymienić kilka skutków odkryć geograficznych dla europejskiej kultury i gospodarki
  • rozwija umiejętność pracy z mapą

KARTA  PRACY

Tema :  ODKRYCIA GEOGRAFICZNE

  1. W oparciu o fragment tekstu  wypisz 3 przyczyny odkrywczych wypraw Europejczyków w XV i XVI wieku
  2. Porównaj mapkę w atlasie z mapką konturową  i zaznacz kolorami trasy wypraw  trzech wielkich podróżników
    1. Czerwonym kolorem –  Krzysztofa Kolumba
    2. Zielonym kolorem – Vasco da Gamy
    3. Niebieskim kolorem – Ferdynanda Magellana
      ​Dopisz daty trwania tych wypraw
       
  3. W oparciu o fragment tekstu wypisz 6 skutków odkryć geograficznych
  4. Zastanów się i zaznacz obok skutków
    1. Minusy – jeśli uważasz , że są to skutki negatywne
    2. Plusy – jeśli uważasz , ze  są  to skutki pozytywne

Praca domowa
Wyszukaj np. w Internecie – jak nazywał y się statki, na których płynęli uczestnicy pierwszej wyprawy Krzysztofa Kolumba? Który z tych statków dopłynął do Ameryki?

Facebook